d'Effektiv

Səhvləri Bağışlamırıq!

Hər kəs Fransanın məlum qanunu qəbul etməklə öz dəyəri olan söz azadlığına xəyanət etdiyini buyurur. Belə bəyanatların birində, səhv etmirəmsə, Lalə Şövkətin bəyanatında “araşdırma azadlığı” ifadəsinə rast gəldim. Bəli, dəqiq söz budur. Fransa bu qanunu qəbul etməklə araşdırma azadlığını pozur.

Hər gün insan vəhşiliyi haqda bir xəbərlə açılır. Dünən Ana pandanın bloqunda ayaqlarına ip bağlanaraq çərpələngə çevrilən və nəticədə ayaqları kəsilən biçarə quşları gördüm, bu gün PETA-dan e-poçtuma əsgərlərin beysbol zopasıyla döydüyü qoyun haqda xəbər gəldi.

Ayağı şikəst bir pişik qalırdı bizdə. Adicə suyu içmək üçün uyğun vəziyyətdə oturmaqdan ötrü it əzabı çəkirdi, şikəst ayaq dəyib suyu aşırırdı, tualetini etmək üçün it əzabı çəkirdi, bədəni, oturduğu yer büsbütün bulaşırdı, özünü başqa pişiklər kimi idarə edə bilmirdi. Axır ki, ona yer tapıldı. Mənsurə xanımın evinin həyətində qalır indi. Xüsusi qayğı tələb edən pişik idi. Çox əzab çəkirdi. Nədi-nədi ki, vəhşinin biri maşın sürür.

Birinci dərəcəli əlil kimi sosial statuslar heyvanlar üçün də olmalıdır – yazmışdım, “insan”, “heyvan” sözləri yığışdırılmalı, əvəzinə  hər ikisi üçün “canlı” sözü işlədilməlidir – yazmışdım. Yazmaq dedim, əslində mən bloquma tutmağa başladığım literatur oruc haqda yazmağa girmişdim, PETA-nın xəbərini gördüm, yazacağım mövzu dəyişdi. Literatur oruc nədir? Qalsın gələn dəfəyə.

Saint-Exupéry. “Balaca şahzadə” əsərindən bir passaj:

“У меня есть серьезные основания полагать, что Маленький принц
прилетел с планетки, которая называется “астероид В-612″. Этот астероид
был замечен в телескоп лишь один раз, в 1909 году, одним турецким
астрономом.
Астроном доложил тогда о своем замечательном открытии на
Международном астрономическом конгрессе. Но никто ему не поверил, а все
потому, что он был одет по-турецки. Уж такой народ эти взрослые!
К счастью для репутации астероида В-612, турецкий султан велел
своим подданным под страхом смерти носить европейское платье. В 1920
году тот астроном снова доложил о своем открытии. На этот раз он был
одет по последней моде, – и все с ним согласились.”

Bu pişik avtobusa minir və bir neçə dayanacaqdan sonra evinin yanında düşür. Sürücülər onu tanıyırlar. Pişik haqda sürücülərin nə dediyini bilmək üçün bu keçidə buyurun. http://www.care2.com/causes/cat-waits-at-bus-stop-rides-the-bus-routinely.html

Azərbaycan bayrağının dizaynına həmişə ağız büzürdüm, “Çox da ki, qırmızı müasirləşməkdir, yaşıl İslam rəmzidir, göy türklük, bu nədir, bir-birini vuran üç dənə tünd rəng bir yerdə. Baxın, o biri ellərin bayraqlarına, məsələn, Ukraynanın! Gör necə xoşdur. Bizim bayraq adi rəssamlıq və dizayn qaydalarından uzaqdır…” – deyirdim. Son vaxtların hadisələri bu bayraqdakı hikməti hamı kimi mənim üçün də açmış oldu.

Bizim bayraqda Azərbaycan həqiqəti dedikcə gözəl ifadə olunub. Buradakı rənglər ona görə bir-birinə uyuşmazdır ki, elə üç bir-birinə uyuşmaz ideologiyanı nümayiş etdirir. Onların hər biri dünyanın hər yerində böyüyərək bütün bayraqları tutmaq arzusundadır. Onların hər biri o birilə əbədi savaşdadır. Dinçilik, millətçilik, solçuluq. Kaş yaşıl böyüyərək o biri rənglərin yerini tutmasın, kaş mavi böyüyərək o birilərin yerini tutmasın, kaş qırmızı böyüyərək o birilərin yerini tutmasın.  Onların üçü də eyni boyda, yanaşı olsunlar. Hətta mümkünsə bayrağımıza daha çox rənglər əlavə olunsun. Özü də bir-birini vuran tünd rənglər. Bir-birilə yanaşı. Yüz rəngli bayrağınla məsud yaşa!

Bir dəfə bloqumda italyan partizan mahnısı “Bella Ciao”-nun videosunu paylaşmışdım, budur, burada. Videonun üstündə mahnının mətnini hərfi tərcümədə azərbaycanca vermişdim. İndi bir dostum mənə göstərir ki, bu saytda sənin şeirini oxudum, “bella ciao” şeirini. Açam görəm, nə, məşhur mahnının mətnini mənim şeirim sanıb, köşə formatında çap ediblər. Mu-ha-haha…

Sevdacanın bu yazısından sonra “Sosializm” filminə baxdım. Orada Walter Benjamin, Jacques Derrida, Jean-Paul Curnier və digər filosofların sitatları çox maraqlı görüntülərlə kollaj olunub. Filmin xüsusən bir yeri məndə güclü təəssürat yaratdı. Uşaq korlar kimi addımlayaraq arxadan anasına yaxınlaşır, ana bu vaxt cidd-cəhdlə qabları yuyur, uşaq əllərini ananın ayaqlarına sürtə-sürtə aşağıdan üzüyuxarıya doğru qalxmaqdadır… O, nə axtarır? Budur, o, anasının belini tapır və qucaqlayır. Anasının belini tapıb qucmaqdan ötrü əllərilə xeyli axtarış aparmalı olan bu kor oğlan uşağı necə də kədərlidir! Aha, bəs bu nədir? O, anasının belini qucaqlayıb bir neçə saniyə dayanandan sonra beli buraxıb gedir mətbəxdə əminliklə gəzir, sonra da eyni əminliklə gedib kətilin üstündə oturur. Uşaq bayaq sadəcə öz aləmində oynayıb-əylənirmiş! Deməli, o, heç də kor deyilmiş. Kor oğlana göz yaşı axıtmağa hazır olan tamaşaçını dolayırmış Jean Luc Godar öz barmağına. Və ardınca sosial fəlsəfə tarixinin ən qiymətli passajları aktyorların dilində…

Rafiq Tağının məzarının üzərində “Yazıçı-Publisist” yazılıb. Amma Rafiq Tağı özü özünü publisist hesab etmirdi və deyirdi: “Mən publisistika ilə məşğul olmuram. Mən esse yazıram, esseistəm”.

Rafiq Tağı bunu məqalə göndərdiyi saytlara öz məqaləsinin üstünə “esse” yazmaqla “üstünə üstlük” bildirirdi…

Bu müsahibəsində isə ona “publisistikanız” deyən şəxsə etiraz edirdi: “Əvvəlcə ondan başlayaq ki, mən heç vaxt publisistik əsər yazmamışam. Deyəsən, esselərimi publisistikaya oxşadırsınız. Sizi qınamıram da: esselərdə publisistikaya zahiri oxşarlıqlar olur.”

Bakı Dövlət Universitetində oxuyanda bu bəy bizə eyni semestrdə 3 fənn – İslam mədəniyyəti, Təsəvvüf fəlsəfəsi və Ritorikadan dərs deyirdi. İki illik Cəmil Əhmədli kursundan çıxdığımız üçün qrupun yarıdan çoxu ateist idi. Bu kişi isə ulduz falçısı olmasına baxmayaraq, özünü xalis müsəlman və İslamın bilicisi hesab edirdi. Sonda “zaçot” vaxtı gələndə parta-parta gəzib hamıdan bir-bir təkbir gətirməsini istədi. Kim müsəlman olduğunu deməsə, ona zaçot yazmayacağını dedi. Neçə tələbə dekanlıq vasitəsilə uzun müddət onun arxasınca sürünməli oldu. Belə bir absurd vəziyyət yaranmışdı.

Hər ilin, hər ayın, hər həftənin ayrıca ulduz falına həsr olunmuş kitablar buraxır, qəzetlərdə ulduz fallarını aparır, qaz vurub qazan doldurur. Kimin Rusyətdə dayısı itib, kimin sevgilisi onu həqiqətən də sevirmi – bu və digər suallarla onun rəsmi iş yeri olan Milli Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat İnstitutuna üz tutanlar bir ayrı mərəkədir. Azərbaycanda həqiqətən də çox qəribə adamlar var.

İndi 2012-ci ilin gəlişi münasibətilə onun bu fotosunu və proqnozlarını siyasi saytlarda gördüm, yadıma düşdü. Il boyu nə oxuyursan oxu, ilin son günü belə adamlar olur manşetlərdə. Nə deyəsən. Heç bir şey.

Bu gün Ziyalılar Forumunun növbəti toplantısı “Hyatt Regency” otelində keçiriləcəkdi. Lakin otel rəhbərliyi son anda toplantının keçirilməsinə imkan verməyib, əvvəlki toplantılarında müxalif fikirlər səsləndirən forum üzvlərini qapıdan qaytarıb. Aydın məsələdir ki, otelə bununla bağlı yuxarılardan göstəriş edilib.

Bir neçə gün əvvəl isə “Qızıltac” restoranında qəzetlərinə 20 illik yubiley keçirmək üçün əvvəlcədən pul ödəmiş “Azadlıq” qəzeti heyəti, bu qəzetin rəhbərliyi, yaxın dostları yeyib-içdiyi vaxt, çıxışlar etdiyi vaxt restoranın işıqlarını söndürüblər, restoran rəhbərliyi onlara restoranı tərk etmə haqda xahiş bildirib. Çünki restoran işçiləri zalda toplaşan müxalifətçilərin tanış üzlərini görərkən və çıxışları eşidərkən rəhbərliyə xəbər çatdırıblar, onlar da müxalifətçiyə salam verənin belə, izləndiyi bir vaxtda öz obyektlərini itirə biləcəklərindən qorxuya düşüblər. “Azadlıq” qəzetinin 20 illik yubileyinə toplaşanlara qapını göstəriblər.

Əziz dostlar, gəlin Ziyalılar Forumu üzvlərinə və digər belə fikir alış-verişi aparmaq istəyən insanlara evlərimizin qapısını açmaqla insanların nəinki küçədə, hətta kafedə, yeməkxanada, icarəlik konfrans zalında sərbəst toplaşmaq hüququnu pozanlara cavab verək.

Bizim 2 otaqlı evimizin indi oturaraq bu cümlələri yazdığım iri zalı sizin üzünüzə açıqdır. Burada 15-20 adam oturub çay içə və söhbət edə bilər. Forumlarınızı bizim evdə keçirə bilərsiniz. Çünki siz o forumları mənim və mənim uşağımın gələcəkdə yaxşı bir ölkədə yaşaması üçün keçirirsiniz. Biz sadə xalqın üzvləri, sadə ev sahibləri həmişə restoran, otel işlədən kapitalist dəyyuslardan mərd olmuşuq, nə insanların telefon söhbətlərini öz arxasını qoyduğu isti yeri itirmək qorxusu qarşısında faş edən “Azercell”, nə adamları pulu ödənmiş zala buraxmayan iş adamlarının oteli, nə də adamların pulu ödənmiş zalda oturduqları yerdə işığını söndürən restoran. Sadə xalqa güvənin!

Kim onlara iki saat oturmaq üçün öz masasını və stulunu verməyə razıdır?

Avstriyanın bir ədəbiyyat nəşriyyatının rəhbəri ilə müsahibə

Vyanadakı Yaradıcılıq Evinə “putyovka”nı necə almaq olar?

Avstriya Yazarlar Birliyinin sədri ilə müsahibə

Bir türk yazarın Avropada özünə yol açmaq məşəqqəti

- Yenicə polis olanlar bu bulaqdan su içib püxtələşirlər.

- Şit-şit danışma.

Foto: www.azadliq.org

«Məhəllədə bir sakit it var idi. Sahibsiz heyvanları öldürən işçilər neçə dəfə gəlib itə güllə atıb, itə dəyməyib. Bunlar da iti öldürmək üçün qarşısına çörək atıblar. İt gəldi çörək yeməyə, acından ölürdü, çörək yeyən arada gülləni vurdular. Belə vəhşilik olmaz axı…»

http://www.azadliq.org/content/article/24423237.html

Bu pandalar Vyana Zooparkında ömür-gün sürürlər.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...